สำรวจกลเล่นแร่แปรธาตุของ Looklen Architects ที่เสกสถาปัตยกรรมเป็นลูกเล่นสเปซที่มีชีวิต

ความขี้เล่นที่ซ่อนฟังก์ชั่นถูกนำมาใช้ตีความสเปซพักอาศัยให้เหนือธรรมดา อย่างในโปรเจ็กต์ยุคแรกเริ่มที่สร้างดีเอ็นเอให้สตูดิโออย่าง บ้านมิดชิด ที่ตั้งคำถามกับการวางผังแบบเดิมๆ ด้วยการออกแบบฟาซาดภายนอกให้ทึบ 100% เพื่อตอบโจทย์ความเป็นส่วนตัวขั้นสุดในบริบทเมือง แต่เมื่อก้าวเข้ามาภายใน กลับซ่อนสเปซแบบ open plan กว้างขวางที่เปิดรับแสงธรรมชาติและสายลมไว้อย่างชาญฉลาด สร้างความคอนทราสต์ที่น่าทึ่ง

การตีความใหม่นี้ยังถูกส่งต่อไปยังโปรเจ็กต์อย่าง Playstacation ของศิลปินหนุ่ม กอล์ฟ พิชญะ นิธิไพศาลกุล ที่ทีมออกแบบพลิกแพลงพื้นที่พักอาศัยให้เป็นเสมือนสเตชั่นแห่งกิจกรรมที่ตรงกับไลฟ์สไตล์และความชื่นชอบของเจ้าของบ้าน พวกเขาทลายกรอบของคำว่า "ห้อง" แล้วเชื่อมฟังก์ชั่นกับไลฟ์สไตล์เข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน สถาปัตยกรรมจึงไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงที่พักอาศัย แต่กลายเป็นสนามเด็กเล่นของผู้ใหญ่ที่มอบความรู้สึกของการพักผ่อนแบบ Vacation และตอบสนองพลังงานความสนุกของหนุ่มกอล์ฟได้อย่างสมบูรณ์แบบ

อ่านเพิ่มเติม: Home Tour: เปิดบ้าน Playstaycation บ้านในฝันที่เปลี่ยนการอยู่บ้านให้เหมือนได้ staycation ทุกวัน

ในฐานะนักออกแบบ ต้นให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจ "ราก" ตั้งแต่กระบวนการผลิต สารประกอบ ไปจนถึงขีดจำกัดสูงสุด เพื่อนำสิ่งเหล่านั้นมาเป็นโจทย์ในการทำงานและเปิดพื้นที่สำหรับจินตนาการ “เราจะเห็นข้อจำกัดของมัน แล้วเรามักจะเอาข้อจำกัดมาท้าทายครับ ให้มันกลายเป็นงานดีไซน์ของเรา ผ่านความคิดสร้างสรรค์”

กลเล่นแร่แปรธาตุนี้เห็นได้ชัดเจนจากการออกแบบโชว์รูมคูโบต้า (Kubota) ที่สตูดิโอเลือกใช้อิฐเทอร์ราคอตตา (ดินเผา) เพื่อสื่อถึง ‘ดิน’ อันเป็นหัวใจของการทำการเกษตร ความสนุกคือการพลิกแพลงวัสดุธรรมดาให้กลายเป็นงานคราฟต์ พวกเขานำอิฐมาจัดเรียง พลิกมุม และบิดความหนาใหม่ จนเกิดเป็นแพตเทิร์นสามมิติที่ดูคล้าย “รอยดอกยางรถแทรกเตอร์”

“เราอยากจะเอาอิฐส้มที่เผาออกมา ซึ่งมันเป็นสีประจำของคูโบต้าอยู่แล้ว เอามาเรียงกัน ให้มันเกิดเป็นเหมือนล้อรถดอกยาง” การบิดแกนความหนาและลวดลายของอิฐ ทำให้เกิดสุนทรียภาพใหม่และเพิ่มมูลค่าที่เชื่อมโยงกับแบรนด์ได้อย่างมีชั้นเชิง

“ผมว่าการใช้ความคิดสร้างสรรค์นี่แหละ มันคือการเพิ่มมูลค่าครับ”

ในสเกลที่ใหญ่ขึ้นอย่างบ้าน Vanilla Valley สตูดิโอได้ยกระดับการเล่นแร่แปรธาตุไปสู่ภูมิทัศน์ พวกเขาหลอมรวมสถาปัตยกรรมเข้ากับธรรมชาติบริสุทธิ์ โดยใช้วัสดุที่ตอบสนองต่อทิศทางแสงและเงาเพื่อสร้าง Micro-climate เฉพาะตัว ใช้การคำนวณทิศทางแสงและลม ธรรมชาติจึงไม่ใช่แค่บริบทแวดล้อม แต่ถูกดึงเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ เพื่อให้ตัวบ้านแทรกซึมไปกับธรรมชาติและกลายเป็นหนึ่งเดียวกับหุบเขา

อ่านเพิ่มเติม: Home Tour: Vanilla Valley บ้านโอบป่าโทนสีวานิลลาที่อุทัยธานี กับการออกแบบบ้านให้หายใจร่วมกับธรรมชาติ

ความคิดสร้างสรรค์ที่ท้าทายฟิสิกส์ยังต่อยอดไปสู่งานนิทรรศการที่ต้องคำนึงถึงความยั่งยืน อย่างการออกแบบบูธของแบรนด์ EDL ในงานสถาปนิกสยาม (ASA EXPO) ที่กวาดรางวัลเหรียญทองด้านความยั่งยืนมาครอง สตูดิโอมองเห็น pain point สำคัญว่าวัฏจักรของงานแฟร์นั้นสั้นมาก เมื่อจบการจัดแสดง ซัพพลายเออร์ต้องเสียทั้งค่ารื้อถอนและต้องทิ้งวัสดุตกแต่งทั้งหมดกลายเป็นขยะ จึงตัดสินใจนำแผ่นลามิเนตกว่า 280 แผ่น ซึ่งปกติในการติดตั้งจะต้องใช้กาวติดแน่น มาเปลี่ยนวิธีการเป็นการใช้เทคนิค "หนีบและดัดโค้ง" โดยอาศัยการคำนวณองศาความโค้งที่พอดี ทำให้แผ่นวัสดุบางๆ เกิดความแข็งแรงและตั้งอยู่ได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องพึ่งกาวแม้แต่หยดเดียว

ผลลัพธ์คือเมื่อจบงาน พาวิลเลียนนี้สามารถถูกถอดชิ้นส่วนกลับไปขายต่อได้ 100% นี่คือลูกเล่นที่พลิกแพลงข้อจำกัดทางวิศวกรรมเพื่อสร้างความยั่งยืนและลดต้นทุนทางธุรกิจได้อย่างน่าสนใจ ซึ่งในปีเดียวกันนั้น Looklen Architects ยังคว้าชัยชนะด้านความยั่งยืนบนเวทีงานสถาปนิกสยามไปได้ถึง 6 บูธ 6 รางวัล

อีกหนึ่งผลงานออกแบบที่น่าสนใจคือพาวิลเลียนของ SpecSpace สตูดิโอเลือกใช้วัสดุที่มีอยู่ทุกหนแห่งอย่าง “อากาศ” มาสร้างขึ้นผ่านโครงสร้างผ้าใบเป่าลมที่เย็บขึ้นรูปเหมือนการตัดสูทคัสตอมขนาดใหญ่เท่าบ้าน ภายในซ่อนการคำนวณการรับแรงลมทางวิศวกรรมโครงสร้างเสาคานมาอย่างดี ทำให้ใช้เวลาเซตอัปเพียง 3 นาที และสามารถสูบลมออกเพื่อย้ายไปเป็นป๊อปอัปสโตร์หรือคอนเสิร์ตฮอลล์ขนาดย่อมที่อื่นได้ทันที ถือเป็นลูกเล่นที่แก้ปัญหาตั้งแต่การขนส่งไปจนถึงอายุการใช้งาน

“ผมมองว่าสถาปัตยกรรม ถ้ามันไม่มีคนอยู่ในนั้น มันไม่มีชีวิตชีวาเลย หรือจะบอกว่ามันไม่มีชีวิตเลยดีกว่า” ต้นเน้นย้ำ สำหรับ Looklen Architects สถาปัตยกรรมไม่ใช่แค่วัตถุที่ตั้งตระหง่าน แต่คือ ‘สะพาน’ ที่เชื่อมโยงผู้คนเข้าหากัน “เราพยายามจะสร้างสเปซต่างๆ ให้มันเกิดความลื่นไหลและเชื่อมต่อกับบริบทมากที่สุดครับ”

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือโครงการตลาดยิ่งเจริญ สแควร์ อาคารขนาด 30,000 ตารางเมตร ที่ออกแบบพื้นที่ชั้น 1 ของอาคารใหม่ให้เป็นโถงยกสูงเปิดโล่ง ลบเส้นแบ่งระหว่างพื้นที่ปิดและพื้นที่เปิด เพื่อให้ผู้คนสามารถเดินทะลุเชื่อมต่อระหว่างความโมเดิร์นของสแควร์แห่งใหม่กับความคลาสสิกของตลาดเก่าได้ ลูกเล่นในการจัดการสเปซนี้ ทำให้เกิดการทับซ้อนของเจเนอเรชัน เกิดวิถีชีวิตที่ลื่นไหล และดึงผู้คนให้กลายมาเป็นคอมมูนิตี้ที่ครึกครื้น

ความเข้าอกเข้าใจ (Empathy) ยังซึมลึกไปถึงการออกแบบสเปซพักอาศัยระดับบุคคล ต้นมองว่าฟังก์ชั่นอย่าง "ห้องรับประทานอาหาร" คือองค์ประกอบที่ซับซ้อนมากสำหรับคนไทย เพราะแต่ละบ้านมีพฤติกรรมการใช้งานที่ต่างกันสิ้นเชิง ลูกเล่นในการจัดการห้องนี้ไปจนถึงห้องครัวจึงไม่ใช่การใส่ดีไซน์ที่หรูหราเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การรับฟัง หากบ้านไหนมีโจทย์ว่าเจ้าของบ้านทำอาหารให้ลูกกินทุกวัน เลย์เอาต์ของครัวจะไม่ถูกจัดให้หันหน้าเข้ากำแพงแบบครัวทั่วไป แต่จะหันออกไปมองเห็นพื้นที่นั่งเล่น (Living area) เพื่อรักษาการปฏิสัมพันธ์กัน การสบตา พูดคุย และรักษาความอบอุ่นของคนในครอบครัวไว้ โดยที่ยังต้องซ่อนลูกเล่นการกั้นโซนเพื่อจัดการเรื่องกลิ่นได้อย่างแนบเนียน

เมื่อถามถึงสเปซที่เป็นดั่งหัวใจในการเชื่อมโยงผู้คนในแบบฉบับของต้นเอง เขาตอบโดยไม่ลังเลเลยว่าคือ “โต๊ะทานข้าวทรงกลม” สไตล์ไทย-จีนที่บ้านของเขา

“หัวใจของบ้านจริงๆ แล้วมันคือโต๊ะทานข้าวอยู่แล้วครับ เพราะตลอดทั้งเช้ากลางวันเย็น เราใช้บ่อยมากๆ” เขาเล่าด้วยรอยยิ้ม “มันเป็นโต๊ะที่เกิดบทสนทนาที่น่าสนใจมากๆ ในแต่ละวัน... ทุกคนเห็นหน้าค่าตากัน แล้วก็ไม่มีใครไกลจากกัน”

ก้าวเข้าสู่ปีที่ 9 ของ Looklen Architects พวกเขาไม่เพียงขยายขอบเขตสู่โปรเจ็กต์สเกลใหญ่อย่างรีสอร์ตและโรงแรม แต่ยังลงลึกไปถึงงานเฟอร์นิเจอร์และโปรดักต์ดีไซน์ เพื่อสร้างระบบนิเวศการออกแบบที่ครบวงจร ความทะเยอทะยานนี้ยังพุ่งเป้าไปที่เวทีระดับสากล ดังเช่นการผ่านเข้ารอบ 30 ทีมสุดท้ายในการประกวดออกแบบโรงแรมที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งพวกเขาเป็นตัวแทนจากประเทศไทยที่แข่งขันกับทีมจากทั่วโลก

“เราอยากจะมีเวทีที่ไปในระดับโลกมากขึ้น เพราะผมเชื่อว่าเรามีศักยภาพที่สามารถไปประกวดได้ครับ” ต้นทิ้งท้ายด้วยความมั่นใจ

อ่านเพิ่มเติม

Unknown Surface Studio กับศิลปะการเล่นรูปทรงที่หลอมรวมสถาปัตยกรรมเข้ากับธรรมชาติ

‘กุลภัทร ยันตรศาสตร์’ กับปรัชญา ‘สถาปัตยกรรมใจกว้าง’ และศิลปะออกแบบสเปซที่รับฟังเสียงผู้คน

เจาะลึกดีไซน์ Harudot Chonburi สถาปัตยกรรมเกลียวคลื่นที่ซ่อนความอบอุ่นไว้ภายใน